Radny gminy nie otrzymuje klasycznej pensji, lecz dietę samorządową. Ma ona rekompensować czas poświęcony na udział w sesjach rady, komisjach i działalności lokalnej. Wysokość diety zależy przede wszystkim od liczby mieszkańców gminy oraz funkcji pełnionej przez radnego.
Kluczowe informacje:
- Radny gminy otrzymuje dietę, a nie standardowe wynagrodzenie.
- Maksymalna dieta radnego w dużym mieście wynosi około 4 644 zł miesięcznie.
- W małych gminach dieta wynosi zwykle od 800 do 1 500 zł na rękę.
- Przewodniczący rady i komisji otrzymują wyższe diety.
- Diety do 3 000 zł miesięcznie są zwolnione z podatku PIT.
- Nieobecność na sesji lub komisji może obniżyć dietę nawet o 10-20%.
Spis treści
Ile zarabia radny gminy?
Wysokość diety radnego jest ograniczona ustawowo i zależy od kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe. W 2026 roku wynosi ona około 1 935 zł.
Maksymalna dieta radnego może wynosić maksymalnie 2,4-krotność tej kwoty.
| Typ gminy | Maksymalna dieta miesięczna |
|---|---|
| Powyżej 100 tys. mieszkańców | do 4 644,62 zł |
| Od 15 tys. do 100 tys. mieszkańców | do 3 483,47 zł |
| Poniżej 15 tys. mieszkańców | do 2 322,31 zł |
W praktyce większość radnych otrzymuje niższe stawki niż ustawowe maksimum.
Czy radny gminy dostaje pieniądze za sesję?
Tak. W wielu gminach dieta jest powiązana z obecnością na sesjach rady i komisjach.
Najczęściej działają dwa modele:
- stała miesięczna dieta,
- dieta pomniejszana za nieobecności.
Oznacza to, że radny formalnie nie dostaje „wynagrodzenia za jedną sesję”, ale brak obecności na posiedzeniu może skutkować obniżeniem miesięcznej diety.
W wielu samorządach potrącenie za opuszczenie sesji wynosi:
- około 10% diety za komisję,
- około 20% diety za sesję rady gminy.
Od czego zależą zarobki radnego?
Największy wpływ na wysokość diety mają:
- wielkość gminy,
- lokalna uchwała rady gminy,
- pełniona funkcja,
- liczba komisji,
- obecność na sesjach.
Najwięcej zarabiają:
- przewodniczący rady gminy,
- przewodniczący komisji,
- radni dużych miast.
Szeregowy radny w małej gminie wiejskiej często otrzymuje około 1 000 – 1 500 zł miesięcznie i zwykle jest to kwota praktycznie netto.
Ile zarabia przewodniczący rady gminy?
Przewodniczący rady otrzymuje najwyższą dietę w samorządzie i często zbliża się do ustawowego limitu.
W dużych miastach przewodniczący rady może otrzymywać około 4 000 – 4 600 zł miesięcznie brutto, czyli około 3 700 – 4 200 zł netto.
Przewodniczący komisji mają zwykle diety wyższe o około 10-20% względem zwykłych radnych.
Jak zmieniały się diety radnych w ostatnich latach?
Największa podwyżka nastąpiła po reformie z 2021 roku.
Przez wiele lat maksymalne diety były zamrożone i znacznie niższe niż obecnie.
| Rok | Maksymalna dieta radnego |
|---|---|
| 2020 | ok. 2 684 zł |
| 2022 | ok. 4 294 zł |
| 2024 | ok. 4 429 zł |
| 2025 | ok. 4 509 zł |
| 2026 | ok. 4 644 zł |
Po zmianie przepisów mnożnik maksymalnej diety wzrósł z 1,5 do 2,4 kwoty bazowej, co spowodowało skok diet nawet o około 60%.
Czy dieta radnego jest opodatkowana?
Dieta radnego korzysta ze specjalnych zasad podatkowych.
Najważniejsze informacje:
- do 3 000 zł miesięcznie dieta jest zwolniona z PIT,
- nadwyżka ponad limit podlega opodatkowaniu,
- od diety nie są odprowadzane składki ZUS,
- dieta nie zwiększa emerytury.
W praktyce większość radnych w małych i średnich gminach otrzymuje pełną kwotę „na rękę”.
Radny gminy a normalna praca
Funkcja radnego zazwyczaj nie jest pełnoetatowym zajęciem. Większość radnych normalnie pracuje zawodowo i traktuje działalność samorządową jako dodatkową aktywność publiczną.
Dieta ma więc rekompensować:
- czas poświęcony na sesje,
- udział w komisjach,
- spotkania z mieszkańcami,
- przygotowywanie uchwał i dokumentów.
Dlatego ustawowo dieta nie jest traktowana jak klasyczne wynagrodzenie za pracę.
Źródła
- https://isap.sejm.gov.pl
- https://www.gov.pl/web/mswia
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Radny
